X
تبلیغات
جنگل و محیط زیست - درباره درخت راش - Fagus orientalis

 درخت «راش» اولین گونه تجاری جنگل های شمال

درخت «راش» اولین گونه تجاری جنگل های شمال است که به رغم تحقیقات انجام شده و نیز برای گسترش کاشت این درخت در سطح جنگل به حمایت و تحقیقات بیشتری نیاز دارد.راش درختی است پهن برگ از تیره ای به همین نام که 24 درصد تعداد و 30 درصد حجم درختان جنگل های شمال را تشکیل می دهد.

تعداد زیادی از تحقیقاتی که درباره جنگل های شمال انجام می شود مربوط به این گونه است زیرا مرغوب ترین چوب را در کشور دارد و در اغلب نواحی جنگل های شمال می روید.با این حال به گفته کارشناسان آگاهی چندانی از خصوصیات ژنتیکی این درخت وجود ندارد و تحقیقات زیادی باید در این باره انجام شود.
یکی از کارشناسان ارشد جنگلداری درباره این گونه ارزشمند گفت: حدود 13 گونه راش در جهان شناسایی شده که 10 گونه آن مربوط به کشورهای شرق آسیاست.
میثم میرعباسی می گوید: «راش موجود در جنگل های شمال، گونه خزری یا هیرکانی با نام علمی« FagusOrientalis »است.


راش چوبی نیمه سنگین و نیمه سخت به رنگ کرم تا صورتی پررنگ دارد و خوش کار است.»این کارشناس ارشد جنگلداری ادامه داد: ارتفاع راش به 30 الی 40 متر و قطر آن به 5/1 متر می رسد و اغلب در محدوده ارتفاعی 600 الی دو هزار و 200 متری از سطح دریا دیده می شود، تنه آن صاف و استوانه ای است و بیشتر تنه را چوب تشکیل می دهد و مغز چوب آن کم است.
راش درختی است تک پایه و خزان کننده، دارای گل های مخروطی و میوه فندق که با زادآوری طبیعی یا بذرپاشی در پاییز و زمستان تکثیر می شود.
به گفته میرعباسی این درخت هر پنج سال یک بار بذر فراوان تولید می کند و در جوانی «جست» می دهد ولی در سنین بالا جست دهی آن کم می شود.
راش خاک حاصلخیز با گیاه خاک زیاد و مواد معدنی غنی و آب و هوای مرطوب و سرد را می پسندد.نجارها چوب راش را «چوب جنگلی» می نامند و از دید آنان مرغوب ترین چوب در ایران است و در صنایع روکش، تخته لایه، تراورس، مبل و ساختمان سازی کاربرد دارد.این درخت دارای مصارف روستایی بسیار است که از آن جمله می توان به ساخت در، پنجره، تیر، ستون، چهارپایه، کفش چوبی و گهواره اشاره کرد. از بذر این درخت روغنی استخراج می شود که 20 الی 25 درصد آن خوراکی و شامل گلیسریدهایی پالمتیک و اولئیک است.
به گفته کارشناسان راش درختی است سایه پسند با پوست نازک که در نتیجه گرما و تابش شدید آفتاب باعث آفتاب زدگی و سوختگی پوست آن و از بین رفتن کامبیوم می شود البته پوست نازک این حسن را دارد که صاعقه را از خود عبور می دهد و آسیب پذیری درخت بر اثر اصابت صاعقه کم می شود.
یوسف گرجی پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران توضیح می دهد: «از آنجا که این گونه اولین درخت تجاری جنگل های شمال است، در دهه های اخیر تحقیقات زیادی درباره آن انجام شده است.»
این در حالی است که خیلی از گونه های مهم نظیر ون، بارانک و گیلاس جنگلی در جنگل های شمال وجود دارد و چون اهمیت اقتصادی شان به اندازه راش نیست، تحقیقات کمی درباره شان انجام شده است. با وجود این پژوهش های انجام شده درباره راش، کاستی هایی به ویژه در بخش اکوتیپ و تنوع ژنتیکی دارند.
به گفته این پژوهشگر به جز موارد یاد شده تحقیقات زیادی در زمینه های جنگل شناسی، خواص مکانیکی چوب، بذر، تولید نهال و زادآوری راش انجام شده است.
گرجی بحری ادامه می دهد: در جنگل های بکر و طبیعی، زادآوری راش به صورت طبیعی و در سطح کوچک300 الی 400 متر مربعی انجام می شود.
به گفته او در سطح کمتر از هزار متر مربع، جنگل راش خودبه خود احیا می شود ولی اگر سطح بزرگ تر از هزار الی هزار و 500 متر مربع باشد، گونه های علفی غالب می شود، در این حالت باید عرصه را محصور و بعد از ریشه کنی گیاهان ناخواسته، بذرکاری یا نهال کاری کنیم، بهتر است در ابتدا گونه پرستار مانند پلت یا توسکا کاشته شود و تا حد امکان اجازه دهیم بذر راش به طور طبیعی، مستقر شود زیرا بذرکاری و نهال کاری راش به دلایل نه چندان مشخصی، چندان موفقیت آمیز نیست، اگر سطح خیلی بزرگ باشد، بذرکاری کپه ای یا خطی یا پلت یا توسکا انجام می دهیم و با ایجاد اشکوب نهال، بعد از سه سال، بذر یا نهال راش کاشته می شود.
به گفته کارشناسان راش در جنگل های شمال با گونه های متعددی همچون کوله خاس، سیاه گیله، آسپرولا، لوزولا، کارکس، خلر، شمشاد، ممرز و سرخدار تشکیل جامعه گیاهی می دهد و حضوری چشمگیر و تعیین کننده در گستره وسیعی از این جنگل ها دارد.
با توجه به ارزش فراوان چوب این درخت در صنایع چوب، انجام یافتن هر تحقیقی که ویژگی های آن را روشن تر کند، در افزایش ارزش افزوده محصولات راش تاثیر دارد.
جنگل های شمال 8/1 میلیون هکتار وسعت دارد و حدود 300 گونه درختی و درختچه ای در آن شناسایی شده است.
*مسوول روابط عمومی سازمان جنگل ها و مراتع

منبع : www.sarmayeh.net

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام تیر 1388ساعت 23:17 توسط Moein |